Door zijn scherpe pen kwam Voltaire in conflict met de Franse staat, wat vaak tot verbanning of gevangenisstraf leidde. Nadat hij weer in de gratie gekomen was, werd hij benoemd tot geschiedsschrijver van Frankrijk en werd hij in 1746 gekozen als lid van de Académie française. In 1759, het jaar waarin Candide verscheen, kocht hij een landgoed in Ferney, vanwaaruit hij slachtoffers van het Ancien Regime verdedigde en de kerkelijke macht bestreed.
Link:
Voltaire's Philosophical Dictionary
1734 De satire Temple du gout wordt in Frankrijk verboden. Er worden exemplaren in beslag genomen en er wordt een arrestatie bevel tegen Voltaire uitgevaardigd. Ook Lettres philosophique (1734) wordt verboden omdat de daarin beschreven ideeën anti-religieus zijn. Voltaire wordt verbannen.
1752 Lettres Philosophique wordt op de Index geplaatst.
1764 In Nederland laat de magistraat van Den Haag op 28 juni La pucelle d'Orleans (1775) verbieden als 'inhoudende verschydene grouwelijke en lasterlyke opinien, directelyk strydende teegens Gods hylig woord, en strekkende tot voortsettinge van ergerlyke en valsche leerlingen.' Alle exemplaren moeten op het stadhuis worden ingeleverd.
1765 Verhandelingen over de verdraagsaamheid in het stuk der religie, in 1764 in Leeuwarden uitgegeven, wordt verboden nadat de predikanten hierop hadden aangedrongen omdat zij zich ergerden aan de spottende toon waarop godsdienstige zaken behandeld werden. Op verkoop komt een boete te staan.
1929 De Amerikaanse douane verbiedt de import van Candide omdat het boek obsceen zou zijn.
1935 Al het filosofisch werk van Voltaire wordt in de Sovjet Unie verboden.
1953 De IDIL verbiedt Candide omdat Voltaire hierin het 'agnosticisme in de moraal' verdedigt.
Drukkers in Holland
De produktie in de Republiek was enorm, de kwaliteit de beste ter wereld. Bij gebrek aan preventieve censuur kon hier alles worden gedrukt. Voor ons land werd dan ook wel de omschrijving 'de intellectuele stapelmarkt van Europa' gebezigd. Maar net zo min als dat voor graan, hout en haring het geval was, werd al dat drukwerk ook in eigen land geconsumeerd. Een boek was handelswaar. Voltaire merkte dan ook op dat in Holland menig schurkachtige boekhandelaar, evenals een preker op de kansel zaken slijt waar hij geen verstand van heeft. 'Hij verkoopt de geest van alle landen en verscheept naar de Duitsers een karrevracht romans en zouteloze sentimenten, vanouds door Frankrijk geleverd.' Omstreeks 1650 bestond de helft van het fonds van de firma Elsevier uit Franse boeken. Dat er zoveel Frans gedrukt werd is niet verwonderlijk. Heel geleerd en gecultiveerd Europa ging in het Frans publiceren en in Frankrijk zelf verhinderde de censuur vele uitgaven.
Roelof van Gelder, NRC Handelsblad, 1985
'Ja, mijnheer,' zei de neger, 'dat is zo het gebruik. Wij krijgen als enige kleding tweemaal per jaar een linnen broek. Als we werken in de suikerfabrieken en de molensteen onze vingers te pakken krijgt, snijden ze ons onze hand af; willen wij ontvluchten, dan zetten ze ons een been af; voor mij is het allebei het geval geweest. Dat is de prijs die wij betalen om jullie in Europa suiker te laten eten. En toch zei mijn moeder mij, toen ze mij op de kust van Guinea voor tien Patagonische daalders verkocht: "Mijne lieve jongen, zegen onze fetisjen, aanbid ze steeds, zij zullen je gelukkig laten leven, je hebt de eer, de slaaf te zijn van onze blanke meesters en maak daardoor je vader en moeder welvarend." Helaas! Ik weet niet of ik hen welvarend heb gemaakt [maar zij hebben het mij niet gemaakt. De honden, de apen en de papegaaien zijn duizend keer minder ongelukkig dan wij.] De Hollandse fetisjen die mij bekeerd hebben, zeggen me elke zondag, dat wij allen kinderen van Adam zijn, zowel de blanken als zwarten. Ik ben geen stamboomkundige, maar als de predikers de waarheid spreken, zijn we alle volle neven van elkaar. Nu, ge zult moeten toegeven, dat men niet gruwelijker jegens zijn naaste bloedverwant zou kunnen optreden.'