Home| Zoeken| Guestbook| Links| FAQ
Dit Boek
› Auteur › Geschiedenis › Commentaar › Fragment
Deze site
› Inleiding › Index › Namen › Begrippen

I. Jonathan Swift - Gulliver's Travels

Na zijn theologiestudie werd Jonathan Swift secretaris van de diplomaat William Temple. Na de dood van Temple in 1699 werd Swift predikant in Ierland en schreef hij zijn genadeloze satire op de hypocrisie in religieuze zaken, A Tale of a Tum (1704). Koningin Anna van Engeland was hem vijandig gezind vanwege zijn felle pamfletten. The Conduct of the Allies uit 1711 droeg bij tot het tekenen van de Vrede van Utrecht. In 1713 werd Swift deken van St. Patricks Cathedral in Dublin.

Link:
Gullivers Travels

^ top

II. Geschiedenis

1708 In Ierland wordt The Predictions for the Ensuing Year, geschreven door lsaac Bickerstaff, een pseudoniem van Swift, verbrand omdat 'zo'n angstwekkende vooruitziendheid op niets anders kan duiden dan een heimelijke overeenkomst met de duivel zelf'
1724- 1725 Drapier's Letters worden anoniem gepubliceerd, In deze brieven protesteert Swift tegen de Engelse macht in Ierland. De brieven, vier in totaal, waren ondertekend door de winkelier M.B. Drapier. Pas veel later gaf Swift toe de auteur van de brieven te zijn. Bij gebrek aan auteur worden drukkers gearresteerd voor het verspreiden van de pamfletten.
1726 De satire Travels into Severa1 Remote Nations of the Wond by Lemuer Gulliver, first a Surgeon and then a Captain of Several Ships verschijnt anoniem. Het boek wordt aangeklaagd als obsceen en schandelijk.

De geschiedenis van dit boek is op zichzelf al een avonturenroman. De censuur verhinderde het drukken van de oorspronkelijke tekst. Pas 178 jaar na het verschijnen van de eerste uitgave werd deze tekst van de onsterfelijke 'Gulliver' volledig in Engeland uitgegeven. Waarom maakten de toenmalige autoriteiten zich zo druk om zulk een onschuldig, vrolijk en amusant kinderboek? De reden is dat Gulliver geen kinderboek was voor kinderen, maar voor grote mensen. Men wreekte zich op Swift door kleine moraliserende versierseltjes in te lassen en liet boek zodoende tot een onschuldige fantasie om te toveren.
De Kern, 1940
Tot nog diepere afgronden van misprijzen zonk het boek in Victoriaanse tijden. Macaulay raakte maar niet uitgepreekt over de kwalijke persoonlijkheidsstructuur van Swift, en Thackeray gaat zelfs zover een christelijk mededelijden met deze beklagenswaardige mens ten toon te spreiden. Over Gullivers Travels zelf treft men in die lange, oprecht bewogen tirades overigens weinig aan. Dat het echter een werk van de satan was, stond natuurlijk wel vast.
Arjaan van Nimwegen, 'Nawoord' bij Gullivers reizen 1979
1734 A Tale of a Tub wordt in Rome op de Index geplaatst. Swift richt zich in dit boek vooral op het bijgeloof en fanatisme van de geestelijkheid. Hij stelt corruptie ten aanzien van religie en schijngeleerdheid aan de kaak. Hoewel Swift later heeft doen voorkomen alsof hij met dit geschrift de Anglicaanse Kerk een dienst heeft willen bewijzen, was het er de oorzaak van dat hij de door hem zo begeerde bisschopszetel in Engeland nooit kreeg.

^ top

III. Commentaar

Politieke pamfletten
In het pamflet A Modest Proposal (1729) bereikte zijn agressie een toppunt. Het stamt uit de tijd waarin hij zich, min of meer tegen wil en dank, inzette om de Ieren tegen de graaigrage landeigenaren te verdedigen. Tot in details werkte Swift zijn voorstel uit om de baby's van arme mensen vet te mesten en voor de slacht te verkopen aan de Engelse landheren, zodat ze hun ouders niet langer tot last zouden zijn. Zijn plannen zouden een gunstige wending geven aan de economie en het enige verweer, dat de praktijk onmenselijk is, was bij voorbaat door de onmenselijkheid van de bestaande toestanden ontkracht. Zo ontnam het pamflet aan de hypocriet zijn wapens. Swift schreef het in zijn favoriete pose: die van de belangeloze toeschouwer, gedreven door een vurige liefde voor zijn land. [...]

Swifts politieke pamfletten kwamen voort uit een brandende verontwaardiging over het onrecht dat altijd zijn beste inspiratie was. Zijn sociale belangstelling had niets abstracts of theoretisch, wat moeilijk lijkt te rijmen niet het beeld van de misantroop. Een mensenhater is iemand die van de mensen te veel verwacht, een zwakheid die Swift, behalve in zijn laatste zieke jaren, nooit helemaal kon overwinnen.

Henk Romijn Meijer, Nieuwe Rotterdamse Courant 1967

^ top

IV. Fragment

Als ik dacht aan mijn gezin, mijn vrienden, mijn landgenoten of het mensengeslacht in het algemeen, zag ik hen zoals ze werkelijk waren: Yahoos naar uiterlijk en innerlijk; misschien iets beschaafder en begiftigd met spraakvermogens, maar geen ander gebruik makend van de Rede, dan om die ondeugden te vervolmaken en verveelvuldigen waarvan hun broeders in dit land slechts zoveel bezitten als de Natuur hen heeft toebedeeld. Als ik toevallig de weerspiegeling van mijn eigen gestalte in een meer of bron opving, wendde ik mijn gezicht af in afschuw en weerzin van mijzelf, en ik kon de aanblik van een gewone Yahoo beter verdragen dan die van mijn eigen persoon. Door de omgang met de Houyhnhnms en het genoegen waarmee ik naar hen keek, kwam ik ertoe hun loop en geharen'te imiteren, iets dat nu een gewoonte van me geworden is, en mijn vrienden zeggen me vaak botweg dat ik draafals een paard, iets dat ik echter als een compliment beschouw; evenmin zal ik ontkennen dat ik de neiging heb bij het spreken in de klank en spreektrant van de Houyhnhnms te vervallen, en als ik daarom word uitgelachen kan me dat niets schelen.