Home| Zoeken| Guestbook| Links| FAQ
Begrippen
› Woorden › Organisaties
Deze site
› Inleiding › Index › Namen » Begrippen

I. Woorden

Hieronder volgen een lijst met verklaring van de verschillende begrippen die te maken hebben met censuur. Een lijst met een overzicht van de grootste verbieders is hier te vinden.

Censuur 1. Overheidstoezicht op voor publikatie bestemde werken of op brieven, met de bevoegdheid daaruit gedeelten te schrappen of te verbieden. 2. Kerkelijk toezicht op zuiverheid in leer en levenswandel.
Moraal 1. De heersende zeden en gebruiken. 2. Voorstelling van goed en slecht levende binnen een samenleving.
Obsceen Schunnig, onzedelijk
Subversief Ontwrichtend, het gezag ondermeinend

^ top

II. Organisaties

ASKB Algemeen Secretariaat voor Katholieke Boekerijen. Vlaamse organisatie voor katholieke bibliotheken. Opgericht in 1922 door priester Joris Baers. Gevestigd te Antwerpen, stelde de stichting zich ten doel de gelovigen voor te lichten over de morele kwaliteit van lectuur. In het Boekenschrift dat aan de aangesloten bibliotheken werd verspreid werden d.m.v. romeinse cijfers een morele kwalificatie aan een boek gegeven. I was 'Verboden Lectuur'. II was 'Streng voorbehouden lectuur'. In 1971 werd de ASKB omgevormd tot het Katholiek Centrum voor Literatuurinformatie en Bibliotheekvoorziening (KCLB).


IDIL Informatie-Dienst Inzake Lectuur. Opgericht in 1937 en stond vanaf die tijd tot 1964 onder leiding van Gerard C.J.M. Verbiest. Gevestigd in Tilburg beoordeelde de morele inhoud van literatuur op 'principieel katholieke basis'. Ongeveer 2000 titels per jaar werden besproken. Normering verliep als bij de ASKB. Vanaf 1937 werden de recensies gepubliceerd op Boekzaal-papiertjes en vanaf 1947 in Idil Tijdingen. Dit werd eens in de veertien dagen verspreid aan bibliotheken, boekhandels en uitgeverijen.

Index Index librorum prohibitorum (lijst met verboden boeken). Met de uitvinding van de boekdrukkunst, toen het niet meer mogelijk was geschriften te vernietigen, ontstond de behoefte een lijst samen te stellen met boeken die schadelijk zouden kunnen zijn voor het geloof. Begin 16e eeuw werd een dergelijke lijst voor het eerst opgesteld. Erasmus' satire Moriae encomium werd bijvoorbeeld op een aantal van deze lijsten geplaatst. De eerste Index werd in 1559 opgesteld door paus Paulus IV. In 1564 kwam onder paus Pius IV een nieuwe Index uit. De Index heeft meer dan veertig uitgaven gekend, waarvan de laatste in 1948 verscheen. In 1966 verklaarde de Congregatie voor Geloofsleer de Index niet langer van kracht als wet.

NODL National Organization for Decent Literature. Opgericht in 1938 door katholieke bisschoppen in de VS. Had als doel de bestrijding van obscene literatuur. Stelde maandelijks een lijst met verboden boeken en tijdschriften op.

NYSSV New York Society for the Suppression of Vice. Opgericht in 1873 door Anthony Comstock. Bestreed fanatiek de verspreiding van onzedelijke lectuur. Comstock stond zich er op voor dat hij voor 160.000 ton aan lectuur had laten verbieden.